Skip to main content

Arsimi i lartë në internet: peizazhi aktual, barrierat dhe përparësitë

Prof. Asoc. Dr. Vlora Sylaj

(Universiteti i Prishtinës, “Hasan Prishtina”)

 

Hyrje

Mësimi efektiv në institucionet e arsimit të lartë ka qenë i lidhur vazhdimisht me cilësinë e angazhimit të studentëve, ndryshimet në rezultatet e tyre të të nxënit dhe këmbënguljen e tyre (Umbach & Ëaërzynski, 2005). Jo se nuk janë bërë hulumtime në AL , jo se nuk ka qenë një burim inovacionesh por, studimet për AL janë shumë më të pakta krahasuar me dhe për nivelet tjera, sin ë  nivelin vendor ashtu dhe atë  ndë rkombë tarë . Konsiderojmë, se mësimi online, në fakt zuri fill nga pademia COVID 19 e cila pandemi ka ndryshuar dhe vet qasjen e sektorit të arsimit dhe ndaj mësimit online. Por, ne në këtë artikull trajtojmë mësimin online dhe rëndësinë e tijë jo në rastet e imponuara si ajo që cekëm por, si një mundësi e realizimit të kurseve, do të trajtojmë mësimdhënien dhe të mësuarit online në arsimin e lartë në përgjithësi, jo mësimdhënien dhe mësimin emergjent online.

Mësimi online është një nga tendencat me rritje më të shpejtë në përdorimet arsimore të teknologjisë (Means, dhe të tjeret, 2013). Çështja e efikasitetit relativ të udhëzimeve në internet dhe ballë për ballë duhet të rishikohet në dritën e ardhjes së mësimit në distancë dhe aplikacioneve të sotme të mësimit në internet, ku mund të përfitojmë nga një gamë e gjerë burimesh në internet, duke përfshirë ueb-in. - aplikacionet e bazuara (p.sh. transmetimi audio/video, sistemet e menaxhimit të mësimit, simulimet dhe vizualizimet 3D dhe lojërat me shumë përdorues (Means, dhe të tjeret, 2013).

Kur flasim pr mesimin online kemi këtu dy nocionet, të mësuarit sinkron dhe asinkron. Sipas Nazir & Khan, (2021) ”të mësuarit sinkron nënkupton që instruktori dhe studentët e kursit ndërveprojnë me përmbajtjen e kursit dhe me njëri-tjetrin në të njëjtën kohë, por nga vende të ndryshme” (fq.85). Të mësuarit asinkron nënkupton që instruktori dhe Të gjithë studentët e kursit ndërveprojnë me përmbajtjen e kursit në kohë dhe vende të ndryshme. Në të dyja rastet “mësuesi u siguron studentëve një sekuencë të njësive që studentët i marrin sipas në orarin e tyre (Nazir & Khan, 2021 ,fq.86). Megjithatë, ndërsa përdorimi i teknologjisë  përgjatë  mësimit në  internet mund të jetë shkaku i shpërqendrimit në klasat e universitetit, ai gjithashtu paraqet mundësitë pedagogjike për të rritur përvojën e të mësuarit dhe, më konkretisht, angazhimi i studentëve (Terriona & Acetib, 2011). Sa është me rëndësi angazhimi i studentëve? E pa diskutuar që shumë. Kuh (2003), angazhimit të studentëve i referohet "kohës dhe energjisë që studentët i kushtojnë aktiviteteve të shëndosha edukative brenda dhe jashtë klasës" (fq. 25). Teknologjia dhe mësimi online është  një  mundësi për tu përmirësuar angazhimi i studentëve.

 

 

McKeachie, Ë ilbert J. 2002. Teaching Tips: Strategies, Research, and Theory for College and University Teachers,  

11th ed. Boston: Houghton Mifflin Company.

McKeachie, Ë ilbert J. 2002. Teaching Tips: Strategies, Research, and Theory for College and University Teachers,  

11th ed. Boston: Houghton Mifflin Company.

McKeachie, Ë ilbert J. 2002. Teaching Tips: Strategies, Research, and Theory for College and University Teachers,  

11th ed. Boston: Houghton Mifflin Company.

 

Mësimi online dhe qasja “hibride”

Mësimdhënia në AL, aktualisht po kalon nga një paradigmë mësimore tradicionale me rol kyç të mësimdhënësit, drejt një paradigmë me studentin në qendër. Në këtë drejtim është kruciale mësimdhënia, mënyra se si e bëjmë atë në klasa fizike apo virtuale (Zabeli,2024). 

Mësimi nline u ofron mësuesve një mënyrë efikase për të ofruar mësime për studentët, duke e zgjeruar planin e mësimit përtej teksteve tradicionale për të përfshirë burimet online, mësimdhenesit janë në gjendje të bëhen edukatorë më efikasë. Mësimi virtual përfshin aplikacione dhe procese elektronike për të mësuar. Ai përfshin mësimin e bazuar në ë eb, një klasë virtuale dhe bashkëpunim dixhital. Sidoqoftë, mësimi në internet zakonisht ofrohet nëpërmjet internetit dhe një sistemi të menaxhimit të përmbajtjes ose mësimit (CMS/LMS), (Larbi-Apau, Sampong & Kwofie, 2020). Teknologjitë më të zakonshme të përdorura në mësimin elektronik janë një kompjuter personal dhe leksionet në internet (Samsuri et al., 2014).

Mësimi elektronik ose online është "një platformë mësimi në internet që buron në një kontekst formal dhe përdor një shumëllojshmëri teknologjish multimediale" (Al Rawashdeh et al., 2021, fq. 107)". Me përdorimin e teknologjive të ndryshme mësimore, studentët mund të mësojnë nga çdo vend ku mund të lidhen me internetin. Këto teknologji shpesh janë në formën e prezantimeve në PoëerPoint, video tutorialeve, diskutimeve në forum, sesioneve të drejtpërdrejta në internet dhe burimeve nga një bibliotekë virtuale.

Një tjetër tendencë e rëndësishme në vitet e fundit është shfaqja e "përzierjes" ose qasje "hibride" që kombinojnë aktivitetet në internet dhe ballë për ballë (Graham, 2005). Të mësuarit hibrid, i referuar edhe si mësimi i përzier, është një qasje ndaj edukimit që kombinon materialet edukative online me metodat tradicionale në klasë. Nuk është plotësisht virtuale dhe as plotësisht dixhitale. Kërkon praninë fizike të mësuesit dhe të nxënësit, ndërkohë që i siguron nxënësit një kontroll mbi kohën dhe ritmin. Elementet virtuale të një modeli mësimor hibrid duhet të plotësojnë ato personalisht. Hibrid nuk duhet të nënkuptojë një leksion personal i ndjekur nga orë të tëra detyrash dixhitale. Mësimi hibrid lejon një riimagjinim unik të mënyrës se si ne bëjmë trajnime dhe edukim të korporatës (Bob, 2024)..

 

Barierat në mësim online

Shumica e autoriteteve universitare madje e shohin arsimin online si ilaçin për zgjidhje problemet (Dhaëan, 2020). Në shumë vende, për shkak të COVID-19 pandemia, teknologjia arsimore ka avancuar dhe është adoptuar me shpejtësi (Nazir & Khan, (2021). Duke qenë se metodat online ofrojnë mundësi të ndryshme për disa palë të interesuara, paraqiten shumë sfidat për fakultetin dhe studentët për t'i adoptuar dhe zbatuar me sukses format e të mësuarit në internet (Zeshan, 2021).

Pajo dhe Ëallace, (2001) i potencojnë barrierat me të cilat përballet personeli mësimor përgjat mësimit online që janë të lidhura me "shqetësimet më të gjera filozofike dhe reagimet afektive" (fq,80) dhe barrierat organizative që lidhen me mbështetjen institucionale. Pastaj identifikuan si barrier dhe kohë m e nevojshme për të mësuar teknologjitë, për të zhvilluar, zbatuar dhe monitoruar kurset online; mungesa e trajnimit teknik dhe mbështetjes mësimore.

Universitete e njohura si Harvard, Oksfordi, Stanford, MIT dhe Kembrixh, ndër të tjera, po i kalojnë programet e tyre në internet në vend të ofrimit të kampusit (Zeshan, 2021). 

Mësimi online ka krijuar dhe shumë vështirësi në universitetet e botës dhe është përballur me disa barriera si mungësëa aq infrastrukturëë s, çështjet teknike, dhe dispozitat e burimeve adekuate për të siguruar shpërndarje efektive dhe efikase të njohurive (Patricia Aguilera-Hermida, 2020).

Gjetjet e studimit të Akhter, (2022) konsiderojnë se barrierat teknologjike, barrierat e pamjaftueshme të mbështetjes institucionale janë të lidhura ndjeshëm me mosgatishmërinë e nxënësve për të mësuar në internet. Aksesueshmëria në internet, ndërprerja e energjisë elektrike janë ende sfiduese për mësimin online, gjithashtu.

Studimet kanë treguar disa disavantazhe të mësimdhënies online, si: mungesën e ndërveprimit me studentët, gjë që mund të çojë në uljen e motivimit dhe angazhimit të nxënësve dhe rrjedhimisht në uljen e efikasitetit të nxënësve; Motivimi dhe angazhimi më i ulët i nxënësve mund të jetë gjithashtu për shkak të faktit se vlerësimet dhe vlerësimet e të mësuarit elektronik nuk mund të kontrollojnë praktikat e paligjshme si mashtrimi, plagjiatura, etj. (Arkorful & Abaidoo, 2015).

Mungesa e motivimit personal dhe aftësitë profesionale të menaxhimit të kohës, dhe më pak ndërveprim akademik mes studentëve dhe anëtarëve të fakultetit janë disa nga çështjet që duhet t'i kushtohet vëmendje për të realizuar mësimin elektronik si përvojë efektive (Shahid dhe Mughal, 2020).

Pastaj, mungesa e një ndërveprimi ndërmjet mësimdhë në sit dhe studentë ve. Për më tepër, për shkak të ashpërsisë së vlerësimit të studentëve, shumë studentë humbën interesin, duke çuar në një perveptim negative pë r të mësuarit në internet (Nazir & Khan, (2021).

Mësimi online identifikon disa vështërsi të cilat duhet të kihen parasysh në organizim të më simit online efektiv: aftësitë profesionale të mësimdhënësit në drejtim të menaxhimit të kohës, mungesën e ndërveprimit akademik mes studentëve dhe anëtarëve të fakultetit, mungesa e motivimit (Shahid & Mughal, 2020). 

Ndërprerja e energjisë gjithashtu është ajo që pengon mësimin në internet, identifikuar nga studiuesit (Nazir & Khan, (2021). Megjithatë, për shkak të disa çështje të deficitit teknik dhe infrastrukturor, shumë studentë nuk arritën të dilnin mire me notat. Shqetësimi kryesor i studentëve ishte të merrnin nota të mira Nazir & Khan, 2021), cili studiues paraqet si arsyeja për këtë joefikasitet qëndron në faktin se mësimdhë në sit nuk kan marrë trajnim formal. Ky studim zbuloi se kalimi i papritur në edukimin online gjatë pandemisë e COVID-19 krijoi shumë probleme si për studentët ashtu edhe për pedagogët pasi nuk ishin të trajnuar për mësimdhënie online dhe shumica prej tyre kishin shumë njohuri bazë të softuerit të mësimdhënies online. Në atë kohë, mësimdhë në sit kërkonin ndihmë për të kryer funksionin bazë të MS Team dhe Zoom, si për të filluar dhe përfunduar sesioni, t'u jepet akses studentëve, të regjistrohet ligjërata, etj. Ky studim gjet më tej se, pa ndonjë trajnim formal, shumë anëtarë të fakultetit mësuan qasjen. Barierë del të jetë dhe vet mungesa e internetit tek studentët (Alsoud, 2021). Mungesa e internetit por dhe ndërprerja e tij ndikojnë në mësimin online të studentëve ashtu si pengesë në dorëzimin e detyrave në kohë , por dhe pamundesisë për të merrnin pjesë në klasa (Alruëais, Wills & Wald, 2016). Mungesa e infrastruktura dhe teknologjisë po pengojnë rritjen e shumë sektorërëve të ndryshëm të shumtë por dhe të arsimin (Nazir & Roomi, 2021). Gjithashtu dhe mungesa e ndërveprimeve ballë për ballë mes nxënësve dhe ndërmjet nxënësve dhe instruktorëve është një nga pengesat kryesore të mësimit elektronik (Islam et al., 2015).

Frika e nxënësve për të humbur notat gjatë mësimit online doli të jetë një tjetër barrier e identifikuar ((Nazir & Khan, 2021; Zeshan, 2021). Barrierë tjetër del të jetë dhe madhësitë e mëdha të klasave në internet dhe koha e nevojshme për të bashkëvepruar dhe për të ofruar të konsulta ndividualizuara (Tomei, 2006). Një barrier tjetër lidhet me stresin dhe shëndetin e studentëve sepse studenti vuan jo vetëm në nota, por shëndeti ishte një tjetër zonë e goditur rëndë. Një stres i vazhdueshëm mendor nuk ishte i durueshëm për studentët dhe disa nxënësit nuk ishin në gjendje të përballonin situatën (Nazir & Khan, (2021).

 

Përparësitë e mësimit online

Të konsideruar si nxënës të rritur, studentët në arsimin e lartë pritet që të menaxhojnë kohën e tyre në mënyrë efektive dhe të zhvillojnë aftësi komunikimi dhe teknologjike. Ata duhet të jenë të vetë-motivuar, të shfaqin përkushtim dhe të pranojnë fleksibilitetin që lidhet me angazhimet online. Duket se ka keqinformim, qëndrime dhe perceptime të përziera (Larbi-Apau, J.,  Sampong  & Këofi , 2020). Kalimi në mësimin online ka pasur shumë avantazhe të tilla si fleksibiliteti, përballueshmëria, aksesueshmëria, aftësimi i personalizuar përvojë (Nazir & Khan, (2021).

Mësimi online konsiderohet si një mundë si efikase dhe me vlerë fleksibiliteti në organizim të më simit pë r studentë t. Teknologjia arsimore ka përparuar duke patur telefonat inteligjentë, tabletët, ku lidhja e internetit me 4G dhe 5G kanë bërë të mundur që të kemi një më sim online si proce ii të mësuarit më produktiv por dhe më adaptiv dhe më i arritshëm gjithashtu (Alsoud, 2021).

Mësimi online dëshmohet dhe si një alternative fleksibile e mesimdhenies. Fleksibiliteti është ndoshta pjesa më e mirë e të mësuarit në internet. Me të gjitha çështjet e diskutuara në literaturë, të pranohet edukimin online, pasi COVID-19 ka hapur shumë dyer mundësish, dhe shumë institucione kanë miratuar më simin elektronik për t'u marrë me krizën pandemike. Prandaj, tani është koha që palët e interesuara të hartojnë strategji të të mësuarit në internet për të përfituar nga kjo mundësi (Nazir & Khan, (2021).

Një nga avantazhet kryesore të të mësuarit në internet është i vetëdrejtuar. Ndikon dhe në aftë simin e më simdhë në sit në pë rdorimin e teknologjisë . Pastaj mundë son në zhvillim të aftë sive pë r bashkë punim virtual dhe mund të qasemi nga kudo që ndodhemi. Ky është një përfitim i madh nëse jeni veçanërisht i zënë në punë përgjat javë s. Ndoshta disa student thjesht nuk kanë nevojë për shumë ndërveprim social për mësimin të këndshëm dhe më efektiv por, mund të ndodhë që ndërveprimi social në rritje do të çonte në përfitime arsimore. Mund të ndodhë që për shkak se studentët kënaqen me mësimin në internet, ose besojnë se mësimi në internet është po aq efektiv sa edukimi personal, ndërveprimi i tyre social përmirësohet (Muilenburg & Berge, 2005).  Gjetjet e këti studiuesi janë se ndërveprimi social është i lidhur fort me kënaqësinë e të mësuarit në internet, efektivitetin e të mësuarit në internet dhe gjasat për të marrë një klasë tjetër në internet. Ndërsa, kënaqësia e studentëve është e një rëndësie të madhe për universitetet (Anh, 2022).

 

Roli i mësimdhënësit online në arsimin e lartë 

Një nga sfidat më të vazhdueshme që fakulteti duhet të kapërcejë përpara se të aplikoj mësimin online është perceptimi ende i përhapur brenda rretheve akademike, por dhe jashtë saj se mësimi online është një formë më pak e denjë e edukimit (Adams & Defleur, 2005).

Përvetësimi i aftësive adekuate pedagogjike dhe teknike janë dy elemente vendimtare për kalim të suksesshëm në klasën online. Në dekadën e fundit, studimet janë përpjekur të hetojnë vlerën e të mësuarit në internet duke kryer meta-analiza (Simon, 2012). Rol me rë ndë si kë tu laun dhe motivimi i më simdhë në sit pë r organizim të më simit online. Hartnett et al. (2011) përshkruan motivimin në mësimin online një fenomen kompleks që preket më së shumti sipas tipareve individuale. 

Kur jep mësim në internet, mësimdhë në si duhet të komunikojë me studentët, të dërgojë dhe të marrë detyra, të ofrojë leksione dhe materiale të tjera mësimore dhe të testojë dhe vlerësojë studentët në kuptimin e materialit. Sigurimi i mjeteve për të kryer të gjitha këto detyra dhe më shumë është një detyrë thelbësore për administratorët dhe drejtuesit e departamenteve. Kështu, roli i mësuesimdhë në sit online është të hartojë, krijojë dhe lehtësojë ndërveprime të pasura ndërmjet studntë ve në mënyrë që të mbaj të motivuar. Në kurset online të dizajnuara mirë, studentëve u kërkohet shpesh të marrin përgjegjësi shtesë (Simon, 2012).

Përveç sfidës pedagogjike të përshtatjes me mjediset e të mësuarit online, dhe pavarësisht asistencës teknike që mund të marrin nga institucionet e tyre, mësimdhë në sit duhet të jenë të aftë në teknologjitë e edukimit në distancë për të qenë në gjendje të zgjedhin mjetet që do lejojini ata të realizojnë qëllimet e tyre mësimore. Kjo kërkesë mund të përfaqësojë një sfidë të rë ndë sishme për mësimdhë në sit që ushtronin profesionin në një kohë kur ekspertiza teknologjike nuk  kërkohej (Simon, 2012). Gjithashtu, një mjedis mësimor në internet duhet të kujdeset për motivimin dhe pjesëmarrjen e studentit por vec tjerat dhe akivitete dhe përmbajtje që janë në gjendje të mbajnë vëmendjen e nxënësve (De Barba etj, 2016). 

 

Përfundimi

Për shumë profesionist, menaxhimi i proceseve të reformave mësimore dhe zhvillimit të përmbajtjes së kurseve dixhitale është shumë i frikshëm (Larbi-Apau,Sampong & Këofie, 2020). Operacionalisht, konsiderojmë  se institucionet e arsimit të  lartë, nisur nga përparësitë  duhet siguruar kapacitetet për të  sinkronizuar mësimin e studentëve, mësimin fizik dhe atë online. Nisur dhe nga pëevoja jonë  si mësimdhënës universitar i studentëve të  nivelit master, pamundë sia e arritjes në  kohë  në  klasë  rezulultat i orarit të  tyre të  punës, del të jetë  një  faktorë  pengues përgjat studimeve, si mospjesë marrja në leksione por dhe mungesa e tij në  interaktivitet në  klasë  dhe bashkëpunimit me studentët tjerë . Ë shtë një shkëputje mes vendit të  banimit dhe vijimit të  mësimit 4/5 ditë  të  javës. E konsiderojmë se duhet përkrahur kjo mundësi innovative, mësimi onine në  arsimin e lartë. Ndaj dhe duhët të hartohen politika të  integrohet mësimi online. Mos të konsiderohet mësimi online si një  pë rgjegjësi shtesë  por, si një  mundësi shumë  e mirë  për realizimit të  mësimit. Le ta shohim si një element të  reformës sonë  arsimore, kuptohet jo si një  qasje formale por organizuar mbi bazën e trajnimeve adekuate për mësimdhënës, si në përdorim të  teknologjisë /internetit ashtu dhe ne infrormacionet në  tërësi për mësimin online, njohuri të përgjithshme adekuate mbi kërkesat dhe pritshmëritë e të mësuarit.

Në përgjithësi, mund të konkludohet se mësimi online paraqet shumë sfida në drejtim të organizimit të mësimit por dhe një mundësi innovative e sukseshme pë realizim të mësimit me studentët, sidomos ata të nivelit master.

 

Bibliografia 

Al Rawashdeh, A. Z., Mohammed, E. Y., Al Arab, A. R., Alara, M., & Al-Rawashdeh, B. (2021). Advantages and Disadvantages of Using e-Learning in University Education: Analyzing Students' Perspectives. The Electronic Journal of e-Learning, 19(3), 107-117.

Arkorful, V., & Abaidoo, N. (2015). The Role Of E-Learning, Advantages And Disadvantages Of Its Adoption In Higher Education. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning, 12(1), 29-42. https://www .itdl.org/Journal/Jan_15/Jan15.pdf#page=33

Akhter, H., Rahman, A.A.A.R., Jafrin, N., Saif, A.N.M., Esha, B,H., & Mostafa, R. (2022). Investigating the barriers that intensify undergraduates’ unëillingness to online learning during COVID-19: A study on public universities in a developing country, 9(1). https://doi.org/10.1080/2331186X.2022.2028342

Adams, J. & DeFleur, H. (2005). The acceptability of a doctoral degree earned online as a credential for obtaining a faculty position. American Journal of Distance Education, (19)2, 71-85.

Aguilera-Hermida, P.A. (2020). ‘College students’ use and acceptance of emergency online learning due to COVID-19’, International Journal of Educational Research, 1, DOI: 10.1016/j.ijedro.2020.100011

Alsoud, A. R. (2021) ‘The Impact of COVID-19 Pandemic on Student ’s E-Learning

Experience in Jordan’, 1404–1414.

Anh, D.H.M.(2022). Factors Affecting Satisfaction on Online Education on Students Digital Teaching Page in Ho Chi Minh City, Vietnam. Indonesian Journal of Multidisciplinary Research 2(1),179-186.

Bob, P. (2024). Association For Talent Development, Marrë nga https://www .td.org/atd-blog/need-consensus-to-connect-performance-and-learning-make-the-right-arguments

Dhawan, S. (2020) ‘Online Learning: A Panacea in the Time of COVID-19 Crisis’, Journal of Educational Technology Systems, 49(1), 5–22. 

Hartnett, M. (2011). Examining motivation in online distance learning environments: Complex, multifaceted, and situation-dependent. International Review of Resarch in Open and Distributed Learning, 12(6), 20-38.

Islam, N., Beer, M., & Slack, F. (2015). E-Learning Challenges Faced By Academics in Higher Education. Journal of Education and Training Studies, 3(5), 102-112.

Larbi-Apau, J.,  Sampong, K & Këofie,B (2020). Barriers to online learning adoption in higher education. Marre nga  https://www..universityë orldneë s.com/post.php?story=20200506200743715

Means, B., Toyama, Y., Murphy, R., and Baki, M. (2013). The effectiveness of online and blended learning: A meta-analysis of the empirical literature. Teachers College Record, 115(3), 1-47.

Muilenburg, L.Y., Berge, Z.L. ( 2005).  Student Barriers to Online Learning: A Factor Analytic Study, 26(1), 29-48 DOI: http://dx.doi.org/10.1080/01587910500081269

Nazir, M. A. and Roomi, M. A. (2021). ‘Barriers to Adopting Electronic Commerce for Small and Medium-sized Enterprises in Emerging Economies’, EMAJ: Emerging Markets Journal, 10(2), 43–55. 

Nazir, M. A., & Khan, M. R. (2021) Exploring the Barriers to online Learning During the COVID-19 Pandemic. A case of Pakistani Students from HEIs [Higher Education Institutions]. GIST – Education and Learning Research Journal, 23, 81–

Pajo, K., & Wallace, C. (2001). Barriers to the uptake of web-based technology by university teachers. Journal of distance education16(1),70-84.

Simon, E. (2012). The impat of online teaching on higher edication faculty’s professional identity and the role of technology: the coming of age of the virtual teacher, (Doctoral thesis), University of Colorado. https://www.colorado.edu/atlas/sites/default/files/attached-files/the_impact_of_online_teaching_on_higher_education_faculty.pdf

Samsuri, N. N., Nadzri, F. A., & Rom, K. B. M. (2014). A Study on the Student’s Perspective on the Effectiveness of Using Elearning. Procedia-Social and Behavioural Sciences, 123, 139-144.

Terriona, J.L & Acetib, V, 2011). Perceptions of the effects of clicker technology on student learning and engagement: a study of freshmen Chemistry students. Research in Learning Technology, 20(2). DOI: https://doi.org/10.3402/rlt.v20i0.16150

Tomei, L. (2006). The impact of online teaching on faculty load: Computing the ideal class size for online courses. Journal of Technology and Teacher Education14(3), 531-541.

Umbach, P. D. & Wawrzynski, M. R. (2005) ‘Faculty do matter: the role of college faculty in student learning and engagement’, Research in Higher Education, vol. 46, 153-184. 

Zabeli, N, (2024). Mësimdhënia në arsimin e lartë: Prishtinë.

Zeshan, A. (2021) ‘Business Students Experiences about Online Learning During Covid 19’, Romanian Statistical Review, (2),48–61.